Architectuur in Den Haag: Zuidwest<< Terug naar Nieuws overzicht

Maak kennis met de kunst, stedenbouw en architectuur binnen Den Haag Zuidwest. Op zondagochtend 7 juli organiseert het Zuiderparktheater de ‘Fietstocht Den Haag Zuidwest’. Waarom al die lege groene binnenterreinen bij de flatgebouwen? Waarom staat uitgerekend in deze wijk het beroemde beeld van Marino Marini? Hoe bereidt Den Haag Zuidwest zich voor op de toekomst? In deze driedelige blog licht Piet Vernimmen alvast een tipje van de sluier op.

Zuidoost of Zuidwest

Op de Haagse stadskaarten staan Kijkduin en Scheveningen en een klein golfje Noordzee altijd bovenin. Qua papiergebruik is dat verstandig, want wat heb je aan een stadskaart als daar driekwart zee op staat? De bovenkant van de Haagse stadskaart is evenwel niet het noorden (waar wij gemakshalve vaak vanuit gaan), maar het westen. Gebaseerd op een simpel kompasje zou “Escamp ligt in Den Haag Zuidoost” dus meer voor de hand liggen. Maar dat gaan we niet meer veranderen, net zo min als de term Hagenoten, in plaats van Hagenezen en Hagenaars, toekomst heeft. Den Haag Zuidwest dus.

Vier wijken

Den Haag Zuidwest bestaat uit vier wijken. Vanuit de stad richting Westland gezien zijn dat achtereenvolgens Moerwijk, Morgenstond, Vrederust en Bouwlust/ Berestein. In 1932 begint de bouw van Moerwijk en pas na de oorlog wordt die bouw voltooid. De gemeente realiseert Morgenstond tussen 1950 en 1959. In 1956 start de bouw van de overige twee wijken, Vrederust en Bouwlust, die de stadsgrens vormen met het Westland.

Lucht, licht en groen

Dertig jaar lang plannen maken en bouwen in zo’n wederopbouwwijk, dat leidt tussen 1932 en 1960 met de regelmaat van de klok tot gedoe waar de huidige conflicten tussen politici en architecten voor de renovatie van het Binnenhof bij in het niet vallen. Maar al met al mag de stad eind jaren ‘60 tevreden zijn met het resultaat en het principe ‘lucht, licht en groen’ is nog steeds herkenbaar. Een groen assenkruis, groene en ruime binnenpleinen, parken en sportvelden: Den Haag Zuidwest is allesbehalve een dorre steenmassa.

Maandag wasdag

Voor de oorlog plaatsen architecten woningen steevast evenwijdig aan de straat. De huizen hebben dan een voorkant (die het straatbeeld bepaalt) en een achterkant die meer privé is. In Morgenstond en Bouwlust verschijnen in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw ineens nogal wat woningen die dwars of schuin op de straat staan. Daarmee vervallen de termen ‘voorkant achterkant’. En waar hang je dan op maandag de was te drogen? Je sokken en ondergoedjes in het zicht van de gehele straat, dát is in Nederland niet gebruikelijk – en even wennen voor de huisvrouw. Maar ook passanten die geconfronteerd worden met deze ‘ongewenste intimiteiten’ tekenen bezwaar aan en de kwestie komt eind jaren ’50 herhaaldelijk in de gemeenteraad. Die weet het ook niet… en onderneemt uiteindelijk geen enkele actie. En dat is heel verstandig.

Piet Vernimmen


Ook zo enthousiast over deze fietstocht? Kijk in onze agenda voor deze en andere fietstochten in en rondom het Zuiderpark:

Fietstocht langs de beelden in het park
23 juni, 28 juli, 11 augustus en 1 september.

Fietstocht langs de kunstwerken in Escamp
7 juli