Egon Adel (Poppenkast op de Dam): “Poppenkast is voor iedereen van alle rangen en standen, uit alle culturen en voor alle leeftijden”<< Terug naar Nieuws overzicht

Tijdens het internationaal Volkspoppenfestival Heerekrintjes op 18 augustus in het Zuiderparktheater zal Egon Adel van Poppenkast op de Dam met Jan Klaassen en Katrijn een voorstelling vertonen. Om een idee te geven van Poppenkast op de Dam en poppenspelshows hebben we Egon een aantal vragen gesteld.

Interview door Badia El Boustati

Vertel iets over jezelf!
Geboren en getogen in Amsterdam, moeder van de Jordaan en vader van de Zeedijk. Katrijn heeft het accent van de Jordaan gekregen en Jan Klaassen het Zeedijkse. Ik heb een fantastische vrouw, maar stiekem ben ik ook heel slim getrouwd, want ze is een poppendokter die dus ook meteen geweldige poppen maakt voor mijn voorstellingen. Drie kinderen, 15, 12 en 10. Mijn zoon van 12 wil later ook poppenkastspeler worden en de traditie voorzetten (al wil hij sinds kort daarnaast ook nog advocaat worden). Het belangrijkste in mijn leven is dat geweldige gezin met die prachtige kinderen. Mijn belangrijkste bezit zijn mijn poppen. Gek genoeg heb ik ook echt een liefde voor die Jan Klaassen en Katrijn van mij. Ze maken een beetje deel uit van wie ik ben.

Hoe lang sta je al met de Poppenkast op de Dam?
Die eer heb ik sinds 2012 toen de oud-poppenspeler van de Dam, Wim Kerkhove, samen met een hele zwik nieuwe poppenspelers de poppenkast heeft teruggebracht. Zijn opvolger in 2000 was helaas ziek geworden en speelde sinds 2008 helemaal niet meer. Met mijn steun heeft Kerkhove nog een keer de schouders er onder gezet om de poppenkast te behouden. We begonnen met 12 spelers op de Dam maar dat is snel tot twee terug gebracht. Mijn geweldige collega Frouke van Zomeren is vorig jaar gestopt.

Het is een niet te onderschatten plek om te bespelen. Als poppenspeler ben je niet aan de ruige en onzekere omstandigheden gewend. Je moet overal mee kunnen omgaan zowel in als buiten de kast. Improviseren en altijd de lol er in houden. Maar als het lukt sta je wel te spelen op de meest legendarische poppenkastplek uit de vaderlandse geschiedenis. Mooier gaat het niet worden!

Hoe ben je op het idee gekomen om dit te gaan doen?
Ik deed wat kindertheater en merkte dat de plat Amsterdamse typetjes enorm leuk werden gevonden. Toen besefte ik met opeens ‘ik doe nu gewoon Jan Klaassen’. Waarom dan niet eens met poppen proberen? Dat werkte als een tierelier. Kinderen die nog wat verlegen blijven zolang er een mens voor ze staat komen ook los omdat het nu poppen zijn waar ze mee praten. Een andere wereld waarin andere regels gelden. Bij poppenkast moet je juist roepen en gek worden. Daarbij heb ik mijn hele leven al een grote liefde voor slapstick en daar is de poppenkast ook echt het absolute hoofdpodium voor.

Wat vind je het leukst aan poppenspelshows?
Het publiek is eigenlijk het belangrijkste. Jan Klaassen is de held maar jij als toeschouwer bent de eigenlijke held. Dankzij jou komt het uiteindelijk goed. Bij de poppenkast spat de energie er vanaf, het is actie en interactie. Kunnen we niet zeggen over elk poppenspel hoor. Poppenkast is voor iedereen van alle rangen en standen, uit alle culturen en voor alle leeftijden. Dan is het ook nog eens de Nederlandse volkstraditie onder het poppenspel met een geweldig interessante geschiedenis. Tja, als ik er eenmaal over begin kan ik bijna niet meer ophouden…

Hoe vaak treed je op per week?
Er zijn rustige en drukke periodes. De zomer, Sinterklaas en kersttijd sta ik dagelijks in de kast. Verder is het vakanties, weekenden en woensdagen. Hoewel ik nu ook steeds meer scholen doe op de andere dagen. Ja het spelen is geweldig maar ik moet ook tijd overhouden voor mijn kinderen, de cursus die ik geef, de ‘Jan Klaassen Academie’ en natuurlijk de gehate administratieve kant van een eigen bedrijf hebben.

Hoe bereid je je voor op een optreden?
Sommige stukken kan ik dromen maar het is natuurlijk ook leuk om nieuwe dingen te bedenken. Daar stop ik dan belachelijk veel tijd in met maken van attributen en repeteren. Voor de Dam heb ik een aantal kritische kijkers die me feedback geven. Bovenal de oud-poppenspeler Wim Kerkhove let op dat het spel wel “Dam-waardig” is. Dan sta ik ook dagen te oefenen op subtiele bewegingen, focus van de poppen en timing.

Wie maakt de poppen en hoeveel heb je er?
Mijn vrouw krijgt alle eer, mijn bijdrage is vooral in het bedenken en aanpassen. Wel ben ik gek op hoofdjes uit hout snijden, die gebruik ik in mijn kleine poppenkastje. In de grote poppenkast proberen we elke pop te maken van materiaal dat gewoon rond slingert. Oude borstels, kleerhanger, m’n ouwe schoen. Dit in de bekende poppenkasttraditie: armoede. Onze woonboot staat vol met een ontelbare hoeveelheid poppen maar zeven poppen hebben een volledig uitgewerkt karakter: Jan Klaassen, Katrijn, de baby/ Jantje, de Generaal, de Dood van Pierlala, de Duivel, de Boef.

Ben je weleens een pop vergeten die deel uitmaakte van de show?
Zeker! Katrijn komt in zo’n beetje elke voorstelling wel voor. Haar was ik vergeten op Moederdag notabene! Die dag zat Jan Klaassen maar te klagen dat ze naar haar moeder was gegaan en dat hij er nou helemaal alleen voor stond.

Is een poppenspel alleen voor kinderen?
Jan Klaassenspel oftwel, de traditionele volkspoppenkast moet voor alle leeftijden leuk zijn. Sinds de 18e eeuw is het hoofdpubliek wel kinderen maar er kijken tot de dag van vandaag net zoveel rijen volwassenen achter de kinderen. Voor mij persoonlijk zijn kinderen wel een geweldig publiek omdat ze zo prachtig mee kunnen gaan met het verhaal. Ik sta zonder uitzondering zelf ook mijn lachen te onderdrukken in de kast. We zijn echt samen aan het spelen, lol trappen.

Wat is het gekste wat je ooit hebt meegemaakt tijdens je shows?
Soms laat ik Jan Klaassen lekker gemeen zijn. Vooral tegen overduidelijke lieve schatten. Zo heel asociaal grappig, zoals kinderen ook hard tegen elkaar kunnen zijn. Het wonderlijke is dat de kinderen meestal trouw blijven aan Jan Klaassen en heel weinig mededogen tonen met het lieve schatje! Maar je weet het nooit, als het publiek zo bepalend is kan het altijd weer een gekke wending nemen. Soms is het publiek helemaal aan de kant van de boef en werkt Jan Klaassen tegen… geweldig. Wat ook te gek is, na de voorstelling dat een kindje mij helemaal gaat vertellen wat er net allemaal gebeurd is in de voorstelling. Alsof ik even bijgepraat moet worden over de acties van Jan Klaassen. Het is eigenlijk een lange ketting van gekke belevenissen.

Hoe weet je dat kinderen de show leuk vinden als je ze niet kunt zien?
Kom maar eens kijken, of beter: luisteren.

Wat kun je nog extra vertellen over poppenspelen?
Volgens mij heb ik je nu al bedolven onder een lawine, sorry, ik kan me niet inhouden als het gaat over poppenkast!

Wil je de voorstelling van Poppenkast op de Dam of de andere poppenspelen niet missen tijdens Heerekrintjes? Koop dan nu een kaartje voor de losse voorstellingen of een passe-partout via onze website!